Wirtualny Sejm
Newsletter

Prezydent · 18 lipca 2026 · 5 min czytania

TOP 5 dnia. Sejm wybrał prezesa IPN i nowego RPO, Nawrocki zawetował związki partnerskie

Sejm wybrał Mateusza Szpytmę na prezesa IPN i Sylwię Gregorczyk-Abram na RPO, a prezydent zawetował związki partnerskie. Pięć najważniejszych spraw dnia.

Wirtualny Sejm

Redakcja

Zapisz się do Top 5 dnia →
Grafika Top 5 dnia Wirtualnego Sejmu o najważniejszych wydarzeniach politycznych 17 lipca 2026 roku.

W skrócie

  • Nowy prezes IPN — Sejm wybrał Mateusza Szpytmę (226 do 194). PSL zagłosował z PiS, wbrew koalicji.

  • Nowa RPO — adwokatka Sylwia Gregorczyk-Abram, kandydatka KO i Lewicy (233 do 177).

  • Weto Nawrockiego — prezydent zablokował związki partnerskie. Koalicja grzmi o „pogardzie".

  • Uchwała o Wołyniu — Sejm ponad podziałami mówi o „ludobójstwie".

  • Nowy sondaż — KO i PiS tracą, rośnie Konfederacja.

To był dzień personalnych rozstrzygnięć w Sejmie. Posłowie wybrali nowego prezesa Instytutu Pamięci Narodowej i nową Rzeczniczkę Praw Obywatelskich — obie decyzje muszą jeszcze przejść przez Senat, a losy kandydatów zapowiadają się zupełnie różnie. Do tego prezydent Karol Nawrocki zawetował ustawę o związkach partnerskich, Sejm przyjął uchwałę o Wołyniu, a nowy sondaż pokazał ruch na scenie politycznej. Oto pięć rzeczy, które warto dziś wiedzieć.

W tym wydaniu

  1. 01Sejm wybrał Mateusza Szpytmę na prezesa IPN. Ale koalicja się rozjechała
  2. 02Nowa Rzeczniczka Praw Obywatelskich. Sejm postawił na Sylwię Gregorczyk-Abram
  3. 03Nawrocki zawetował ustawę o związkach partnerskich
  4. 04Sejm przyjął uchwałę o Wołyniu ze słowem „ludobójstwo"
  5. 05Nowy sondaż. KO wciąż pierwsza, ale dwie największe partie tracą
01

Sejm wybrał Mateusza Szpytmę na prezesa IPN. Ale koalicja się rozjechała

Co się wydarzyło

Sejm powołał doktora Mateusza Szpytmę na prezesa Instytutu Pamięci Narodowej. Za jego kandydaturą było 226 posłów, przeciw 194, a 4 wstrzymało się od głosu. O wyniku przesądził nietypowy układ głosów. Za Szpytmą zagłosowały kluby PiS (168 głosów), PSL (32 głosy) i Konfederacja (12 głosów), a także część posłów Polski 2050 (8 głosów). Przeciw byli posłowie Koalicji Obywatelskiej (150 głosów), Nowej Lewicy (21 głosów), koła Centrum (11 głosów) i Razem (4 głosy). Oznacza to, że PSL i część Polski 2050 — formalnie należące do rządzącej koalicji — zagłosowały razem z opozycją, wbrew Koalicji Obywatelskiej i Lewicy. Stanowisko było nieobsadzone od sierpnia 2025 roku, gdy dotychczasowy prezes IPN Karol Nawrocki został prezydentem. Sam Szpytma jest historykiem związanym z Instytutem od 2000 roku, był dyrektorem Muzeum Polaków Ratujących Żydów im. Rodziny Ulmów, a od 2016 roku pełnił funkcję wiceprezesa IPN. Przeciwko jego kandydaturze protestowała grupa około 240 naukowców.

Dlaczego to ważne

IPN decyduje o polityce historycznej państwa, prowadzi śledztwa w sprawach zbrodni z czasów okupacji i komunizmu oraz zarządza ogromnym archiwum. To, kto nim kieruje, ma realny wpływ na to, jak opowiadana jest polska historia. Głosowanie pokazało też pęknięcie w koalicji rządzącej — PSL poszedł własną drogą.

Co dalej

Wybór musi jeszcze zatwierdzić Senat, w którym większość ma koalicja rządząca. Premier Donald Tusk zapowiedział wprost: „W Senacie to nie uzyska akceptacji". To oznacza, że mimo decyzji Sejmu kandydat najprawdopodobniej przepadnie w izbie wyższej, a spór o obsadę IPN wróci na start.

02

Nowa Rzeczniczka Praw Obywatelskich. Sejm postawił na Sylwię Gregorczyk-Abram

Co się wydarzyło

Tego samego dnia Sejm wybrał nową Rzeczniczkę Praw Obywatelskich. Została nią adwokatka Sylwia Gregorczyk-Abram, kandydatka Koalicji Obywatelskiej i Lewicy. Otrzymała 233 głosy, a jej kontrkandydat Adam Borowski, popierany przez PiS — 177 głosów. Gregorczyk-Abram to prawniczka specjalizująca się w sprawach praw człowieka przed polskimi sądami i Europejskim Trybunałem Praw Człowieka w Strasburgu. Współtworzyła inicjatywę „Wolne Sądy" i działa w Stowarzyszeniu im. prof. Zbigniewa Hołdy. Po wyborze podkreśliła: „Prawa człowieka nie mają koloru politycznego". Wybór był konieczny, bo pięcioletnia kadencja dotychczasowego RPO, profesora Marcina Wiącka, wygasa 23 lipca 2026 roku.

Dlaczego to ważne

Rzecznik Praw Obywatelskich to instytucja, do której każdy obywatel może się zwrócić, gdy czuje, że państwo naruszyło jego prawa — od spraw urzędowych, przez emerytury, po ochronę zdrowia. Od nastawienia rzecznika zależy, jak mocno ta instytucja będzie interweniować.

Co dalej

Podobnie jak w przypadku IPN, wybór wymaga zgody Senatu, który ma na to miesiąc. Tu jednak układ jest odwrotny — kandydatka ma poparcie koalicji rządzącej mającej większość w Senacie, więc jej zatwierdzenie jest znacznie bardziej prawdopodobne.

Czy frustruje Cię polityczny chaos?

Codziennie o 6:00 rano

Pięć najważniejszych tematów dnia — krótko, konkretnie i bez partyjnych okularów.

5 minut czytania

03

Nawrocki zawetował ustawę o związkach partnerskich

Co się wydarzyło

Prezydent Karol Nawrocki zawetował ustawę o statusie osoby najbliższej — pierwszą regulację związków partnerskich, która przeszła przez Sejm i Senat. Uzasadnił to ochroną małżeństwa zapisaną w art. 18 Konstytucji. Prezydent zapowiedział własną propozycję — ustawę o „statusie osoby bliskiej". Zakłada ona umowę zawieraną u notariusza i rejestrowaną w urzędzie stanu cywilnego, dającą m.in. wspólny majątek, prawo do wspólnego mieszkania i dostęp do informacji medycznych, ale bez tworzenia instytucji zbliżonej do małżeństwa. W koalicji zawrzało. Donald Tusk nazwał weto „wyrazem pogardy wobec ludzi", wicepremier Krzysztof Gawkowski mówił o decyzji „haniebnej", a Władysław Kosiniak-Kamysz o „powodzie do wstydu". Pełnomocniczka rządu ds. równości Katarzyna Kotula zapowiedziała, że Lewica będzie teraz walczyć o pełną równość małżeńską.

Dlaczego to ważne

Sprawa dotyczy praw tysięcy par — od dziedziczenia, przez wspólne sprawy majątkowe, po dostęp do informacji o zdrowiu bliskiej osoby w szpitalu. To jeden z najostrzejszych sporów światopoglądowych między prezydentem a rządem.

Co dalej

Ustawa wróci do Sejmu. Do odrzucenia weta potrzeba większości 3/5 głosów, a tej koalicja nie ma. W praktyce oznacza to, że w tej kadencji przepisy najprawdopodobniej nie wejdą w życie.

04

Sejm przyjął uchwałę o Wołyniu ze słowem „ludobójstwo"

Co się wydarzyło

Sejm przyjął uchwałę upamiętniającą ofiary ludobójstwa dokonanego przez ukraińskich nacjonalistów na Kresach Wschodnich w latach 1939–1947. Za uchwałą opowiedziały się kluby ponad podziałami politycznymi. Sprawozdawca Tadeusz Samborski podkreślił, że większość ofiar stanowili bezbronni mieszkańcy wsi i miast. W dokumencie znalazły się także słowa wdzięczności dla tych Ukraińców, którzy z narażeniem życia ratowali mordowanych sąsiadów.

Dlaczego to ważne

To sprawa pamięci historycznej, która co roku wraca w rocznicę Rzezi Wołyńskiej, a jednocześnie realnie wpływa na relacje Polski z Ukrainą. Dla wielu rodzin z Kresów to temat bardzo osobisty.

Co dalej

Warto obserwować reakcję strony ukraińskiej — w przeszłości podobne uchwały wywoływały odpowiedzi Kijowa.

05

Nowy sondaż. KO wciąż pierwsza, ale dwie największe partie tracą

Co się wydarzyło

Sondaż United Surveys (IBRiS) dla Wirtualnej Polski, przeprowadzony 10–12 lipca 2026 na próbie 1000 osób, pokazuje ruch na scenie politycznej. Koalicja Obywatelska prowadzi z wynikiem 28,6 procent, przed Prawem i Sprawiedliwością — 23 procent. Oba największe ugrupowania tracą. Najwięcej zyskała Konfederacja WiN — 15,7 procent, o 3,5 punktu więcej niż wcześniej. Dalej: Konfederacja Korony Polskiej 10,2 procent, Nowa Lewica 7,5 procent i PSL 5,2 procent.

Dlaczego to ważne

Sondaż pokazuje, w którą stronę idą nastroje wyborców — słabną liderzy, a rośnie prawica spoza PiS. To sygnał dla wszystkich partii przed kolejnymi rozgrywkami.

Co dalej

Pytanie, czy to jednorazowy skok, czy początek trwalszego trendu. Warto porównać ten wynik z kolejnymi badaniami.

Podsumowanie

Podsumowanie dnia

Dzień 17 lipca upłynął pod znakiem obsady najważniejszych instytucji. Sejm wybrał prezesa IPN i Rzeczniczkę Praw Obywatelskich, ale prawdziwe rozstrzygnięcie przenosi się do Senatu — i tam losy obu kandydatów zapowiadają się przeciwnie: kandydat na szefa IPN najpewniej przepadnie, kandydatka na RPO ma większe szanse. Do tego doszło głośne weto prezydenta w sprawie związków partnerskich, uchwała o Wołyniu i sondaż, który nie daje spokoju dużym partiom. Wspólny mianownik dnia to napięcie na linii prezydent i część koalicji kontra rząd. Na jutro warto patrzeć na ruchy w Senacie.

Źródła

Źródła

Tagi:PrezydentRządSejmSondaże

Czy frustruje Cię polityczny chaos?

Codziennie o 6:00 rano

Pięć najważniejszych tematów dnia — krótko, konkretnie i bez partyjnych okularów.

5 minut czytania

Powiązane publikacje

Artykuł

Weto Nawrockiego. Ustawa o osobie najbliższej upada, mimo większości w Sejmie i w sondażach

Prezydent Karol Nawrocki zawetował ustawę o statusie osoby najbliższej, pierwszy w historii rządowy projekt regulujący związki nieformalne. Zrobił to, mimo że ustawę poparła sejmowa większość, a według sondaży za takim rozwiązaniem opowiadało się około 60 proc. Polaków. To decyzja, którą zapowiadał od tygodni, a jej sednem jest jedno słowo: małżeństwo.

Czytaj →Artykuł

Rzecznik Praw Obywatelskich: dwie wizje jednego urzędu. Borowski i Gregorczyk-Abram przed Sejmem

Cisza w sali sejmowej, dwa mikrofony i jedno pytanie: komu Polacy powierzą obronę swoich praw na najbliższe pięć lat? We wtorek, podczas trwającego ponad siedem godzin wysłuchania publicznego pod patronatem marszałków Sejmu i Senatu, zaprezentowali się dwaj kandydaci na Rzecznika Praw Obywatelskich — i trudno o większy kontrast.

Czytaj →

Czytaj dalej

Grafika Top 5 dnia Wirtualnego Sejmu o najważniejszych wydarzeniach politycznych 20 lipca 2026 roku.
2026-07-21

TOP 5 dnia. Nawrocki liderem zaufania, Tusk mocno w dół, a w PiS wybuchła wojna frakcji

Nawrocki liderem zaufania, Tusk i Trzaskowski w dół po aferze szpitalnej, PSL montuje sojusz ws. IPN, a w PiS wybuchła wojna frakcji. Pięć spraw dnia.

Czytaj wydanie →
Grafika Top 5 dnia Wirtualnego Sejmu z najważniejszymi wydarzeniami polskiej polityki z 16 lipca 2026.
2026-07-17

20 lat więzienia dla Łukasza Żaka, Nawrocki przesłuchany w sprawie muzeum, Sejm przed wyborem Rzecznika

20 lat więzienia dla Łukasza Żaka, prezydent Nawrocki przesłuchany w sprawie muzeum, a Sejm przed wyborem Rzecznika Praw Obywatelskich. Oto Top 5 dnia 16 lipca.

Czytaj wydanie →
Grafika Top 5 dnia Wirtualnego Sejmu z najważniejszymi wydarzeniami polskiej polityki z 15 lipca 2026.
2026-07-16

Raport NIK o Szpitalu Południowym, inflacja w celu NBP, Sejm rusza z pakietem ustaw

NIK ujawnił nieprawidłowości w Szpitalu Południowym, inflacja spadła do 2,5 proc., a Sejm rusza z pakietem ustaw i wyborem RPO. Oto Top 5 dnia 15 lipca.

Czytaj wydanie →